Duits soldatenkerkhof, Ysselsteyn

" Ein deutscher Soldat "
De inscripties vermelden slechts de naam, de geboortedatum, meestal de datum van overlijden en de militaire rang en soms alleen 'Ein deutscher Soldat'. Veel zijn het; bijna vier keer zoveel als op de Amerikaanse begraafplaats in Margraten. 31.598 gesneuvelden uit de Tweede Wereldoorlog vonden op het achttien hectare grote kerkhof hun laatste rustplaats. Sinds 1946 werden alle Duitse gesneuvelden in Nederland begraven op het Duitse soldatenkerkhof in Ysselsteyn, een van de grootste Duitse soldatenkerkhoven in Europa. 3.000 Duitse soldaten, die nog in de laatste oorlogsmaanden in het Hürtgenwald achter Aken en bij het Ardennenoffensief vielen, liggen er ook begraven. 

Georgiërs die aan de Atlantikwall werkten en Nederlanders die vrijwillig bij de SS gingen vonden hier hun laatste rustplaats. Onder een aantal kruizen voor onbekende Duitse soldaten schijnen in werkelijkheid ook beruchte SS'ers te liggen, zoals de na de oorlog gefusilleerde Hans Rauter, de "Generalkommissar für das Sicherheitswesen" en tevens "Höhere SS-und Polizeiführer" in het bezette Nederland. Opvallend veel oudere soldaten liggen er, zo lijkt het als je langs de graven loopt. Langs een willekeurige rij soldaten in de leeftijden van 29, 33, 50, 23, 39, 26, 35, 34, 42, 35 en 32 jaar. Het lijkt alsof ze gemiddeld ouder waren dan de Amerikanen in Margraten. Maar er liggen ook 17- en 18-jarigen die al binnen enkele maanden nadat de Wehrmacht ze had opgeslokt, de dood vonden. Zoals Karl-Heinz Rosch, kanonnier, geboren op 3 oktober 1926, overleden op 6 oktober 1944. Hij werd in Riel-Goirle, ten zuidwesten van Tilburg aan flarden geschoten door de boordmitrailleur van een Engelse jager. Hij was een held en de enige Duitse bezetter voor wie Nederlanders een standbeeld oprichtten.