Petrus Banden Kerk, Venray

De Kathedraal van de Peel
Wat geen enkele Venraynaar voor mogelijk had gehouden, gebeurde toch op die 16e oktober 1944. In blinde razernij blies de Duitse bezetter de toren op van de Grote Kerk van Venray. Toren, dak en gewelf van de kerk stortten in. Vergeelde foto's, bijvoorbeeld in oude jaargangen van de Katholieke Geïllustreerde, getuigen nog van het feit dat frontstad Venray in de laatste wereldoorlog zwaar werd getroffen. De oude kern werd als gevolg van de voortdurende beschietingen bijna volledig weggevaagd. Met als laatste wanhoopsdaad van de terugtrekkende vijand de verwoesting van toen al één van de meest indrukwekkende kerkgebouwen van het land.

De beeldenstorm ging aan de Grote Kerk voorbij, maar WOII liet ook in Venray zijn sporen achter. Eeuwenoude gebrandschilderde ramen, muur -en gewelfschilderingen en het monumentale orgel gingen voorgoed verloren. Ontelbare kunstschatten werden zwaar beschadigd, een groot deel werd echter teruggevonden en snel in veiligheid gebracht. Venray bleef na de oorlog niet bij de pakken neerzitten. Met vereende krachten en talent van gepassioneerde kerkarchitecten ging men aan het werk. Na diverse ingrijpende verbouwingsperioden en geslaagde restauraties herrees de Sint Petrus' Banden Kerk, zoals de Grote Kerk officieel heet, weer uit zijn as.

Nu, bijna 70 jaar na de verwoesting, heeft de kerk zijn statuur weer op glorieuze wijze ingenomen als een plechtige, weelderige kerk. Een trotse kerk ook, die niet voor niets respectvol de 'Kathedraal van de Peel' wordt genoemd. Uitvoerig bejubeld, beschreven, gefotografeerd en gefilmd.

De St. Petrus' Bandenkerk heeft een lange historie. In een oorkonde uit 1224 van Gerard IV, graaf van Gelre, zijn praalgraf bevindt zich in de Munsterkerk in Roermond, staat vermeld dat de abdis van de Roermondse Munsterabdij het patronaatsrecht (het recht om de pastoor te benoemen) heeft verworven voor de parochiekerk van Venray. Het bewijs dat er voor 1224 al een kerk heeft gestaan in Venray. De Grote Kerk, auteur/historicus Rien van den Brand betitelde de kerk in zijn boek als 'de rijkste kerk van Nederland', bezit een grote en waardevolle collectie aan religieuze kunstvoorwerpen. Sinds 1992 bewaakt door de Stichting Behoud en Restauratie Beeldenschat Sint Petrus' Bandenkerk Venray.

Én gepromoot. Want, als wijzelf de Grote Kerk bezoeken, is het binnen in plaats van de verwachte stilte een drukte van belang. Deze keer vanwege de voorbereiding van een live-televisieuitzending van de zondagmis. Camera's en reflectieschermen worden in stelling gebracht. En vanaf het balkon wordt zorgvuldig de befaamde beeldenrij van de apostelen op de pijlers van het middenschip uitgelicht. Altijd een fraaie openingsshot!

In 1566 bevonden zich in de kerk 16 gilde-altaren met daarop de patroonheiligen van elk gilde of broederschap. Veel van die vaak middeleeuwse beelden zijn bewaard gebleven en vakkundig gerestaureerd. In de Grote Kerk kunnen we ze in al hun detaillering bekijken. En als je verwonderd schuifelt langs alle beeltenissen, eeuwenoude altaren en liturgische objecten, kijken ze verheven en belerend (want als evangelisten afgebeeld!) op je neer. Wetend dat zij er voor de eeuwigheid zullen zijn.